पोखरा नेपालकै प्रमुख पर्यटकीय तथा तीव्र रूपमा विकास भइरहेको शहरमध्ये एक हो। प्राकृतिक सौन्दर्य, पर्यटन व्यवसाय, व्यापारिक गतिविधि तथा शहरी विस्तारसँगै यहाँ आन्तरिक र बाह्य पर्यटकहरूको चहलपहल दिनप्रतिदिन बढ्दै गएको छ।
जनसंख्या वृद्धि, सवारी साधनको चाप र व्यावसायिक गतिविधिको विस्तारसँगै सुरक्षा चुनौतीहरू पनि जटिल बन्दै गएका छन्। यस्तो अवस्थामा आधुनिक प्रविधिमा आधारित सुरक्षा प्रणाली, विशेषगरी सिसी क्यामरा (सीसीटिभी)तथा यसको प्रभावकारी व्यवस्थापन आजको अत्यावश्यक आवश्यकता बनेको छ।
सिसी क्यामराले सार्वजनिक स्थान, सडक, बजार क्षेत्र, बैंक, होटल, विद्यालय, सरकारी कार्यालय तथा संवेदनशील स्थानहरूको निरन्तर निगरानी गर्न महत्वपूर्ण भूमिका खेल्छ। यसले चोरी, लुटपाट, दुर्घटना, तोडफोड तथा अन्य आपराधिक गतिविधि नियन्त्रण गर्न सहयोग पुर्याउनुका साथै अपराध न्यूनीकरणमा पनि प्रभावकारी भूमिका निर्वाह गर्दछ। कुनै अप्रिय घटना घटेमा क्यामरामा सुरक्षित भएको दृश्य प्रमाणका रूपमा प्रयोग गर्न सकिन्छ, जसले अनुसन्धान प्रक्रियालाई छिटो, सहज र विश्वसनीय बनाउँछ।
त्यति मात्र होइन, सिसी क्यामराको उपस्थितिले नागरिकमा जिम्मेवारीबोध र अनुशासनको भावना पनि विकास गराउँछ। मानिसहरू सार्वजनिक स्थानमा सचेत र जिम्मेवार व्यवहार गर्न प्रेरित हुन्छन्, जसले समग्र सामाजिक वातावरणलाई सकारात्मक बनाउँछ।
तर, केवल क्यामरा जडान गर्नु मात्र पर्याप्त हुँदैन। यसको प्रभावकारी व्यवस्थापन अझ महत्वपूर्ण पक्ष हो। गुणस्तरीय रेकर्डिङ प्रणाली, नियमित मर्मतसम्भार, २४ घण्टा निगरानी, डेटा सुरक्षा तथा दक्ष प्राविधिक जनशक्तिको व्यवस्थापन आवश्यक हुन्छ। साथै, ट्राफिक व्यवस्थापन, भीड नियन्त्रण, विपद् व्यवस्थापन तथा आपतकालीन अवस्थाको निगरानीमा पनि सीसीटीभी प्रणाली अत्यन्त उपयोगी साबित हुन सक्छ।
यसै उद्देश्यलाई मध्यनजर गर्दै म पोखरा महानगर पालिका वडा न. ४ को अध्यक्ष भएको समयमा मेरो नेतृत्वमा जिल्ला प्रहरी कार्यालय कास्कीमा आधुनिक निगरानी तथा व्यवस्थापनका लागि आवश्यक भवन निर्माण कार्य सम्पन्न भइसकेको छ। यो पहलले पोखराको सुरक्षा व्यवस्थालाई अझ सुदृढ र प्रविधिमैत्री बनाउने विश्वास लिइएको छ।
अब आवश्यक छ—स्थानीय सरकार , नेपाल प्रहरी, व्यवसायी समुदाय तथा नागरिकबीच प्रभावकारी समन्वय आधुनिक सुरक्षा प्रविधिको विस्तार, निगरानी प्रणालीको सुदृढीकरण तथा दीर्घकालीन सुरक्षा रणनीतिमा सबै पक्ष एकजुट हुन सके पोखरालाई अझ सुरक्षित, व्यवस्थित र पर्यटकमैत्री शहरका रूपमा स्थापित गर्न सकिन्छ।
त्यसैले, सिसी क्यामरा र यसको प्रभावकारी व्यवस्थापन आजको आवश्यकता मात्र होइन, सुरक्षित समाज निर्माणको बलियो आधार पनि हो।
